Kennisbank

Op deze pagina vindt u (meestal actuele, altijd relevante) informatie met betrekking tot de ontwikkelingen gerelateerd aan communicatie in de zorg.

Legemaate- Just culture en het afleggen van verantwoording-NTVG-2018
‘Just culture’ betekent: een omgeving waarin het leren van incidenten en fouten centraal staat. In de luchtvaart heel gangbaar, in de zorg helaas veel minder.. Naming en shaming is hardnekkig..  Legemaate bepleit terughoudendheid van Inspectie om tuchtklachten naar aanleiding van calamiteitenonderzoeken in te dienen. Het komt het gevoel van veiligheid en daarmee de openheid van individuele zorgverleners niet ten goede.

Patiënt legt steeds vaker forse claim bij huisarts neer – Medisch ondernemen 24 november 2017
De laatste jaren ziet VvAA een stijgende lijn in het aantal letselclaims en de hoogte van die claims bij huisartsen. Wat is er aan de hand? Wat zijn de oorzaken van deze stijging? En hoe hoog kan een ‘gewone’ claim eigenlijk uitvallen?

Interesse in de patiënt levert juist tijd op – Medisch contact juni 2017
Empathisch werken loont, schrijft oud-huisarts Frans Derksen in zijn proefschrift. Huisartsen hebben meer plezier in hun werk, en patiënten voelen zich gezien. Maar in de praktijk schiet empathie er wel eens bij in.

Het doet de dokter echt wel wat – NRC november 2015
In het ziekenhuis is het ongebruikelijk om te praten over overleden patiënten of fouten. Maar ook de arts heeft emoties. Het ziekenhuis in Groningen wil een taboe doorbreken.

Impact patiëntveiligheidsincident onderschat probleem – KU Leuven – 7 oktober 2016
Impact van patiëntveiligheidsincident op betrokken zorgverleners is onderschat probleem.

Proefschrift -Impact PSI- Eva Van Gerven – January 2016
Wetenschappelijke onderbouwing over de impact voor zorgverleners van Patiënt Veiligheids Incidenten, Universiteit van Leuven.

Openheid over medische fouten, waar staan we? Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2015
Openheid na een incident, de huidige stand van zaken, door Prof.dr.mr. Legemaate, Prof.dr.mr. Akkermans, Prof dr.ir. Friele. Ook de rol van tuchtcolleges in relatie tot openheid wordt hierin besproken.

2015 British Medical Journal – The disciplined healthcare professional
Een Nederlands -kwalitatief- onderzoek naar de impact van tuchtzaken voor artsen die werden gesanctioneerd.

Centramed pilot onder leden met training Eerste Hulp Bij Incidenten
Verslag van de bevindingen van zorgverleners die de trainingen Eerste Hulp Bij Incidenten of Empathisch Communiceren na een incident hebben ervaren in de context van het integrale preventie-beleid van Centramed.

NTOG medische incidenten o.a. Gerda Zeeman
Tuchtzaken kunnen veel invloed hebben op het werkplezier en professioneel handelen van zorgverleners. Dit artikel heeft als doel juist deze aspecten te belichten en sluit aan bij toenemende kennis over de impact van onverwachte uitkomsten en/of klachten in de patiëntenzorg op de zorgverlener.

Artikel EHBI in LetselschadeNEWS
Interview met Barbara Stam, directeur van Centramed, over het actief voorkomen van schade en schadeclaims, onder andere door het bieden van eerste hulp bij een medisch incident. “We zien het als onze maatschappelijke taak om zorginstellingen te helpen bij het adequaat reageren op medische incidenten.”

KNMG. Omgaan met incidenten en fouten
Het is belangrijk dat artsen bereid zijn van incidenten, fouten en klachten te leren. Het standpunt van KNMG wat van artsen mag het worden verwacht:
1. De arts meldt incidenten op de wijze die binnen zijn/haar instelling of samenwerkingsverband gebruikelijk is.
2. De arts bespreekt fouten en complicaties uit zichzelf met de patiënt en is daarover open en eerlijk.
Onder artsen bestaat ten aanzien van openheid inzake klachten en fouten nog steeds terughoudendheid. Dit hangt in belangrijke mate samen met de door artsen ervaren juridisering. De KNMG heeft in het licht van de juridisering in de afgelopen jaren begrip voor de aarzelingen van artsen, maar meent evenwel dat een proactieve houding de voorkeur verdient boven een defensieve. Een defensieve reactie vergroot het risico op escalatie.

Impact (bijna)incident op zorgverlener (Nataal januari 2015)
Een incident of calamiteit melden. De openheid hierover te praten neemt toe. Maar de impact die een (bijna) incident of calamiteit heeft op een zorgverlener, dat is een ander verhaal. Het lijkt een open deur: oog hebben voor de zorgverlener. Toch is het geenszins vanzelfsprekend.

Open disclosure, Matthijs Buikema
Artikel over twee artsen die de training ‘EHBI’ (Eerste Hulp Bij Incidenten) hebben ervaren en wat het hen bracht.

Waarom is het zo moeilijk, Sorry?! Matthijs Buikema
Een artikel op www.zorgveilig.nl, over de essentie van empathisch communiceren na een medisch incident en waarom dit zo moeilijk is.

E.M.P.A.T.H.Y, het belang van non verbaal empathisch communiceren
Een weergave van een amerikaans onderzoek naar het belang van empathisch non-verbaal communiceren in de arts-patiëntrelatie.

Rapport-klachten-over-de-gezondheidszorg
Uit dit onderzoek komen de volgende conclusies naar voren:
1. Een snelle en adequate reactie direct na het ontstaan van een ongeluk of fout van de hulpverlener is van groot belang.
2. Hulpverleners laten nog steeds weinig van zich horen.
3  Motieven van mensen om een klacht in te dienen verschillen tussen klachteninstanties.

Onderzoek NIVEL zakelijke huisarts
Anders dan men zou verwachten, zijn patiënten in de spreekkamer in de afgelopen twintig jaar minder gaan praten, minder (biomedische) vragen gaan stellen en minder zorgen gaan uiten. Huisartsen zijn zich in die periode tijdens het consult zakelijker gaan opstellen. Zij geven meer informatie en stellen minder vragen.